Er bestaan tientallen verschillende soorten soep, gemaakt van groenten, vlees, vis, schaal- en schelpdieren of een combinatie daarvan. Soep is een van de meest veelzijdige gerechten ter wereld: van een lichte bouillon tot een stevige stoofsoep, en van een gladde puree tot een chunky groentesoep met stukjes. In dit overzicht vind je de belangrijkste soorten soep, wat ze kenmerkt en wanneer je ze gebruikt.
De grote indeling: heldere soep, gebonden soep en pureesoep
De meeste soepen vallen in een van drie hoofdcategorieën. Die indeling zegt iets over de structuur van de soep, niet per se over de smaak.
Heldere soep is gebaseerd op een gezeefde bouillon van vlees, groente of vis. De vloeistof is doorzichtig en licht van kleur. Voorbeelden zijn kippensoep, runderbouillon en consommé. Consommé is een extra heldere, geklaarde bouillon die vaak als luxe voorgerecht wordt geserveerd. Heldere soep is licht verteerbaar en geschikt als starter voor een uitgebreider menu.
Gebonden soep heeft een dikkere consistentie. Dat wordt bereikt door bloem, zetmeel, room, ei of ander bindmiddel aan de soep toe te voegen. Tomatensoep uit blik is een bekend voorbeeld, maar ook soepen met een roux als basis (een mengsel van boter en bloem) vallen hieronder. Veel traditionele Europese soepen zijn gebonden.
Pureesoep wordt glad gemixed zodat alle ingrediënten samengaan tot een smeuïge massa. Bekende voorbeelden zijn pompoensoep, broccolisoep en pastinaaksoep. Een pureesoep heeft geen extra bindmiddel nodig: de groenten zelf zorgen voor de dikte.
Populaire soorten soep op een rij
Binnen die drie categorieën zijn er wereldwijd tientallen klassiekers. Hieronder de bekendste, geordend per hoofdingrediënt.
Groentesoep is misschien wel de meest gemaakte soep thuis. Je kookt seizoensgroenten gaar in bouillon en serveert ze met of zonder vermicelli. Minestrone is de Italiaanse variant, boordevol groenten, bonen en kleine pasta.
Tomatensoep is een gebonden klassieker. De basis is tomatenpuree of verse tomaten, aangevuld met ui, knoflook en kruiden. Serveer hem glad of met stukjes groente erin.
Kippensoep is een heldere soep van getrokken kippenbouillon, vaak aangevuld met wortel, selderij en vermicelli of rijst. In veel culturen geldt kippensoep als huismiddeltje bij verkoudheid.
Erwtensoep (snert) is een dikke, gebonden soep van gedroogde erwten, rookworst, knolselderij en prei. Een typisch Nederlands wintergerecht dat soms zo dik is dat een lepel erin blijft staan.
Uiensoep is de Franse variant (soupe à l’oignon) waarbij uien lang worden gekarameliseerd en daarna gestoofden in bouillon. Geserveerd met een crouton en gesmolten kaas erop.
Vissoep en bouillabaisse zijn soepen op basis van visbouillon. Bouillabaisse komt uit Marseille en bevat meerdere soorten vis en zeevruchten, gekookt in een bouillon van saffraan, venkel en tomaat.
Aziatische noedelsoepen zijn een categorie op zich. Ramen (Japan), pho (Vietnam) en laksa (Maleisië en Singapore) zijn alle drie op bouillon gebaseerde soepen met noedels, maar ze verschillen sterk in kruidenmix, toppings en bereidingstijd. Een echte ramenbouillon kan tien tot twintig uur trekken.
Linzen- en kekererwtensoep zijn populair in de Midden-Oosterse en Mediterrane keuken. Ze zijn voedzaam, goedkoop en kunnen eenvoudig vegan worden bereid.
Koude soep: niet alleen voor de zomer
Soep hoeft niet warm te zijn. Gazpacho uit Spanje is een koude tomatensoep van rauw gemixte groenten, aangevuld met olijfolie en azijn. Vichyssoise is een koude, romige prei-aardappelsoep van Franse origine. Koude soepen worden vaak als amuse of lichte lunch geserveerd, maar werken net zo goed als maaltijdsoep op een warme dag.
Hartige stoofsoepen en ragouts
Sommige soepen zitten zo vol ingrediënten dat ze bijna een stoofpot zijn. Goulashsoep (Hongaars), chorba (Noord-Afrikaans) en clam chowder (Amerikaans) vallen in deze categorie. Clam chowder is een romige soep met schelpdieren (clams), aardappel en spek, populair aan de Amerikaanse oostkust. Deze soepen zijn maaltijden op zichzelf en hebben geen apart hoofdgerecht nodig.
Soep op basis van vleesbouillon of fond
Veel soepen beginnen met een zelfgemaakte bouillon: water waarin botten, groenten en kruiden lang hebben getrokken. Een goede bouillon is de basis van vrijwel elke klassieke soep. Runderfond geeft een diepe, volle smaak die past bij stevige soepen als ossenstaartsoep. Kippenfond is lichter en veelzijdiger. Wie geen tijd heeft voor zelfgemaakte fond, gebruikt bouillonblokjes of -pasta, maar de smaak verschilt duidelijk.
Veelgestelde vragen over soortsoepen
Wat is het verschil tussen soep en bouillon? Bouillon is de vloeistof die je trekt van botten, vlees of groenten. Soep is het complete gerecht, meestal met extra ingrediënten als groenten, vlees of pasta erin.
Welke soep is het meest voedzaam? Linzensoep en erwtensoep bevatten veel eiwit en vezels. Groentesoep met veel verse groenten scoort hoog op vitamines. Er is geen absolute winnaar: het hangt af van de ingrediënten en de bereiding.
Kan soep ingevroren worden? De meeste soepen vriezen goed in, met uitzondering van soepen met room of ei daarin. Die kunnen schiften na het ontdooien. Voeg room pas toe na het opwarmen.
Wat maakt een soep “traditioneel”? Dat verschilt per land en regio. Erwtensoep is traditioneel Nederlands, borsjtj (bietsoep) is traditioneel Oost-Europees, en miso is traditioneel Japans. Elk gerecht heeft zijn eigen verhaal en ingrediënten die door generaties zijn doorgegeven.
Of je nu kiest voor een lichte consommé, een stevige erwtensoep of een exotische ramen, de wereld van soep is eindeloos gevarieerd. Door te variëren met bouillon, bindmiddelen en toppings maak je van één basisrecept telkens een ander gerecht. Dat maakt soep tijdloos en populair in vrijwel elke keuken ter wereld.
